Wie denkt aan Overijssel, denkt aan vlakke weilanden en rivieren. Maar tussen Holten en Nijverdal ligt een verrassend heuvelachtig landschap: de Sallandse Heuvelrug. Dit nationaal park van 2.500 hectare biedt bossen, heide en stuifzand, en trekt jaarlijks duizenden wandelaars en fietsers. In dit artikel lees je wat je er kunt doen, welke routes het mooist zijn en waarom de wolf hier voorlopig niet blijft.

4 gerelateerde berichten

Oppervlakte: circa 2.500 hectare · Hoogste punt: circa 75 meter boven NAP · Wandelroutes: meer dan 15 gemarkeerde routes · Jaar van aanwijzing: 2005 · Beheerder: Staatsbosbeheer

Overzicht

1Bevestigde feiten
2Wat onduidelijk is
  • Wanneer de wolf zich mogelijk wel op de Sallandse Heuvelrug vestigt.
  • Precieze aantallen dagelijkse bezoekers per seizoen.
3Tijdlijn-signaal
  • 150.000 jaar geleden: stuwwal ontstaan door landijs
  • 19e eeuw: grootschalige heide-ontginning en bosaanplant
  • 2005: aanwijzing als Nationaal Park
  • 2023: wolf gesignaleerd maar vestigt zich niet
4Wat komt hierna

In een notendop: de belangrijkste cijfers en kenmerken van het park op een rij.

Kenmerk Waarde
Locatie Overijssel, tussen Holten, Hellendoorn en Nijverdal
Oppervlakte 2.500 hectare
Hoogste punt 75 meter (Holterberg)
Ontstaan Stuwwal uit het Saalien (ijstijd)
Beheer Staatsbosbeheer
Website sallandseheuvelrug.nl

Wat is er te doen op de Sallandse Heuvelrug?

TL;DR: De bezoeker die de drukte wil mijden, plant een doordeweekse dag of komt voor 10.00 uur.

Wandelen over de heide

  • Staatsbosbeheer heeft routes uitgezet van 2 tot 12 kilometer, gemarkeerd met gekleurde paaltjes (Sallandse Heuvelrug & Twents Reggedal).
  • De heide bloeit paars in augustus en september.
  • De ANWB raadt de route ‘Rollende Heuvels’ aan, die langs ongeveer 600 schapen voert (ANWB (recreatie- en routeadvies)).

Het contrast tussen de open heide en de dichte bossen maakt elke wandeling afwisselend. De Holterbergroute (8 km) wordt door de parkbeheerders aanbevolen vanwege de vergezichten over het Reggedal.

Fietsen door het heuvelland

  • Er liggen ruim vijftig kilometer aan fietspaden, waaronder twee gemarkeerde ATB-routes (VisitOost (regionale toerismeorganisatie)).
  • Gravelpaden en e-bike oplaadpunten maken het toegankelijk voor recreatieve fietsers.
De meerwaarde

Wie het echt wil weten: de klim over de Haarlerberg op de ATB-route is een van de steilste van Overijssel. Dat is geen marketing, dat is een feit dat je benen voelen.

Kinderactiviteiten in het Buitencentrum

  • Het Buitencentrum organiseert excursies, speurtochten zoals ‘Op zoek naar de das’ en natuurspelletjes (VisitOost (regionale toerismeorganisatie)).
  • Kinderen kunnen onder begeleiding van een ranger uilenballen pluizen en dauwwandelen.

Vogelspotten en wildobservatie

  • Het park is een belangrijk leefgebied voor de nachtzwaluw en de boomleeuwerik.
  • Wildobservatiepunt bij de Wolfsslenk biedt kans op reeën en dassen.

Het aanbod is breed, maar de kern is simpel: of je nu komt voor een uurtje of een dag, de Sallandse Heuvelrug levert natuur zonder poespas. De catch: in het weekend kan het druk zijn, zeker bij de startpunten.

Waar staat Salland om bekend?

Heuvelachtig landschap en stuwwallen

  • Het landschap is gevormd in de voorlaatste ijstijd (Saalien), toen landijs de grond opstuwde tot heuvels van 75 meter hoog (Sallandse Heuvelrug & Twents Reggedal).
  • Stuifzandheuvels en jeneverbesstruiken geven het gebied een bijnaaltaans karakter.

Cultuurhistorie en havezaten

  • Salland telt meerdere historische havezaten, zoals De Eversberg, die teruggaan tot de 14e eeuw.
  • Monumentale boerderijen en oude brinkdorpen (Holten, Hellendoorn) getuigen van een rijke agrarische geschiedenis.

Rust, ruimte en donkerte

Wat dit betekent: op een heldere avond zie je de Melkweg, iets wat in de Randstad ondenkbaar is. Voor wie stilte zoekt, is Salland een van de weinige plekken in Nederland waar je echt alleen kunt zijn met de natuur.

Welke mooie dorpen zijn er in Salland?

Holten – startpunt voor de Holterberg

  • Holten heeft een oude brink en het nationaal park begint direct aan de rand van het dorp (VisitOost).
  • Buitencentrum Sallandse Heuvelrug aan de Grotestraat 5 is het centrale informatiepunt.

Hellendoorn – brinkdorp met attractiepark

  • Hellendoorn is bekend om Avonturenpark Hellendoorn, een pretpark voor gezinnen.
  • Het dorp heeft monumentale boerderijen en een levendige brink.

Nijverdal – cultuur en industrieel erfgoed

  • Nijverdal combineert textielhistorie (de oude fabrieken) met directe toegang tot de heuvelrug.
  • Het heeft een station en is daarmee het makkelijkst per openbaar vervoer bereikbaar.

Leme – kleine kern met monumentale boerderijen

  • Leme is een van de oudste nederzettingen in de regio, met Saksische boerderijen en een 12e-eeuwse kerk.

Deze dorpen zijn niet alleen decor, ze bieden ook horeca en overnachtingsmogelijkheden. Het patroon: elk dorp heeft zijn eigen karakter, maar allemaal fungeren ze als poort naar het park.

Waarom vestigt de wolf zich niet op de Sallandse Heuvelrug?

Te klein en versnipperd leefgebied

Verkeersdruk en menselijke verstoring

  • Het gebied ligt ingeklemd tussen de N35, de A1 en bebouwing van Holten, Nijverdal en Hellendoorn.
  • Dagelijks rijden duizenden auto’s door het park en over de omliggende wegen.

Gebrek aan dekking en prooidichtheid

  • Deskundigen wijzen op te weinig aaneengesloten bos en een relatief lage dichtheid aan reeën en wilde zwijnen (Staatsbosbeheer).

“Het is te klein en te druk voor een wolf.”

– boswachter Staatsbosbeheer

“De Sallandse Heuvelrug is een corridor, geen vestigingsplek.”

– ecoloog Wageningen University

De wolf passeert het gebied als doorgangsroute naar de Veluwe, maar vestigt zich niet. De consequentie voor bezoekers: je hoeft niet bang te zijn dat je een wolf tegenkomt, maar de kans op reeën en dassen is reëel.

Wat is de mooiste wandeling op de Sallandse Heuvelrug?

Holterbergroute (8 km) over de heide

Paardenbosroute (5 km) met oude eiken

  • Een korte, kindvriendelijke wandeling door eeuwenoud eikenbos.
  • Gemarkeerd met blauwe paaltjes.

Heide- en zandverstuivingroute (6 km)

  • Voert langs stuifzandgebieden en jeneverbesstruiken.
  • Gemarkeerd met rode paaltjes.
De paradox

De mooiste wandeling is vaak de stilste: de Wolfsslenkroute van 5 kilometer, startend bij de parkeerplaats aan de Bergleidingweg in Nijverdal, is een van de rustigste routes. De naam verraadt dat de wolf hier ooit leefde – nu loop je er zonder geroep van andere wandelaars.

De keuze hangt af van wat je zoekt: voor vergezichten kies je de Holterbergroute, voor rust de Wolfsslenkroute. Het advies van de parkbeheerders: begin altijd bij het Buitencentrum voor een actuele routekaart.

Ontdekkingstips rondom de Sallandse Heuvelrug en het Twents Reggedal

Combineer heuvelrug met het Reggedal

  • Het Reggedal is een beekdal met de meanderende Regge, ideaal om te wandelen of te kanoën (Sallandse Heuvelrug & Twents Reggedal).
  • Er zijn gemarkeerde routes die beide gebieden verbinden, zoals de ‘Heuvelrug & Reggedal route’ van 12 km.

Regge kanotocht als afwisseling

  • Het Buitencentrum verhuurt kano’s en biedt routeadvies (VisitOost).
  • Een tocht van 2 tot 4 uur over de stille Regge is een aanrader voor gezinnen.

Bezoek het Buitencentrum voor startkaarten

  • Het Buitencentrum verkoopt wandel- en fietskaarten, en geeft informatie over actuele omleidingen.
  • Parkeren kan op de eigen parkeerplaats (betaald) of in de omliggende dorpen.
  1. Start vroeg: Begin je dag bij het Buitencentrum om de rust te ervaren en een routekaart te halen.
  2. Combineer gebieden: Wandel de ‘Heuvelrug & Reggedal route’ van 12 km voor een gevarieerde dagtocht.
  3. Wissel af: Huur een kano bij het Buitencentrum en verken de Regge vanaf het water.

De combinatie van heuvelrug en beekdal maakt een dagje uit afwisselend. De praktische tip: vertrek vroeg in de ochtend, dan heb je de heide voor jezelf en kun je ‘s middags het Reggedal verkennen.

Tijdlijn: van ijstijd tot wolf

  • 150.000 jaar geleden: Landschap gevormd door landijs – stuwwal ontstaat.
  • 19e eeuw: Grootschalige heide-ontginning en aanplant bos.
  • 2005: Aangewezen als Nationaal Park.
  • 2015–2020: Uitbreiding met Twents Reggedal.
  • 2023: Wolf gesignaleerd maar vestigt zich niet.

De tijdlijn laat zien dat de Sallandse Heuvelrug geen statisch landschap is. De mens heeft het gevormd, de natuur heeft het overgenomen, en nu is de vraag of de wolf er ooit een thuis vindt.

Bevestigde feiten vs. wat nog onduidelijk is

Bevestigde feiten

  • Het park is 2.500 hectare groot.
  • Er zijn 15+ wandelroutes.
  • De wolf heeft zich niet definitief gevestigd.
  • Het landschap is ontstaan in het Saalien.
  • Het Buitencentrum is het startpunt voor activiteiten.

Wat nog onduidelijk is

  • Wanneer de wolf zich mogelijk wel in het gebied vestigt.
  • Precieze aantallen dagelijkse bezoekers per seizoen.
  • Of de uitbreiding naar het Twents Reggedal voldoende is voor een wolf.
  • Hoe groot de exacte impact is van de N35 en A1 op het gedrag van reeën en dassen.
  • Hoeveel schapen er precies grazen op de heide gedurende het zomerseizoen.

Het beeld is helder: de meeste basisinformatie is bekend en bevestigd door bronnen van hoge betrouwbaarheid. De onzekerheden zitten in de toekomst – met name rond de wolf en de bezoekersdruk.

Gerelateerde lectuur: Tickets voor DierenPark Amersfoort: prijzen & kortingen

Aanvullende bronnen

sallandseheuvelrug.nl, wandeldingen.nl, sallandseheuvelrug.nl, sallandseheuvelrug.nl, staatsbosbeheer.nl, parkvakanties.nl

Mis deze niet

Veelgestelde vragen

Kan ik met de hond wandelen in het nationaal park?

Honden zijn aangelijnd toegestaan op de meeste routes, maar niet op alle. Staatsbosbeheer adviseert vooraf de routebeschrijving te controleren. Op de Wolfsslenkroute mogen honden aangelijnd mee.

Zijn er horecavoorzieningen in het park?

Het Buitencentrum heeft een café met terras. Daarnaast zijn er in Holten, Hellendoorn en Nijverdal diverse restaurants en lunchrooms.

Is er een entreeprijs voor het park?

Nee, het park is gratis toegankelijk. Parkeren bij het Buitencentrum is betaald; in de omliggende dorpen zijn gratis parkeerplaatsen.

Wat is de beste tijd om de heide in bloei te zien?

De heide bloeit van half augustus tot eind september, met een piek in de eerste twee weken van september.

Zijn er overnachtingsmogelijkheden in het park?

In het park zelf zijn geen overnachtingsmogelijkheden. In Holten, Hellendoorn en Nijverdal zijn hotels, B&B’s en campings.

Kan ik met de bus naar het park komen?

Ja, buslijn 97 stopt bij de halte Holten, Buitencentrum. Vanaf station Nijverdal is het 15 minuten lopen naar het Buitencentrum.

Zijn er mountainbikeroutes?

Ja, er zijn twee gemarkeerde ATB-routes van in totaal ruim 30 kilometer (VisitOost).

Is het park rolstoelvriendelijk?

Enkele routes zijn begaanbaar met een rolstoel, maar de meeste heuvelpaden zijn steil. Het Buitencentrum heeft een rolstoelvriendelijk terras en toilet.

Samenvatting: de Sallandse Heuvelrug is een toegankelijk nationaal park voor wandelaars, fietsers en gezinnen. De wolf komt er niet blijvend, maar de natuur is er rijk en gevarieerd. Voor de bezoeker uit Overijssel of daarbuiten: plan je bezoek buiten de schoolvakanties, start bij het Buitencentrum en kies een route die past bij je conditie. Wie deze aanpak volgt, haalt het beste uit dit unieke stuwwallandschap.